ಡಿ ಆರ್ ಬೇಂದ್ರೆ ಕವಿ ಪರಿಚಯ: ಜೀವನ, ಸಾಹಿತ್ಯ,ಕೊಡುಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ

ಡಿ ಆರ್ ಬೇಂದ್ರೆ ಕವಿ ಪರಿಚಯ: ಜೀವನ, ಸಾಹಿತ್ಯ,ಕೊಡುಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ

ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಪದಗಳಿಗೆ ನಾದ ಕೊಟ್ಟ, ಧಾರವಾಡದ ಮಾತಿಗೆ ಕಾವ್ಯದ ಗೌರವ ತಂದುಕೊಟ್ಟ ಕವಿಯೊಬ್ಬರ ಹೆಸರು ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ಮೊದಲು ನೆನಪಾಗುವುದು ದ.ರಾ. ಬೇಂದ್ರೆಯವರದ್ದು. ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಬೇಂದ್ರೆಯವರಿಲ್ಲದೆ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಕಷ್ಟ. ಅವರ ಬದುಕು, ಬರಹ, ಕಾವ್ಯಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಆರು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರವಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳೋಣ.

ಪೀಠಿಕೆ: ಯಾರು ಈ ವರಕವಿ ?

ದತ್ತಾತ್ರೇಯ ರಾಮಚಂದ್ರ ಬೇಂದ್ರೆ ಎಂಬ ಪೂರ್ಣ ಹೆಸರಿನ ಈ ಕವಿಯನ್ನು ಕನ್ನಡಿಗರು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ “ದ.ರಾ. ಬೇಂದ್ರೆ” ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ತಮ್ಮ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು “ಅಂಬಿಕಾತನಯದತ್ತ” ಎಂಬ ಕಾವ್ಯನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದು ಬರೀ ಒಂದು ಪೆನ್ ನೇಮ್ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ; ತಮ್ಮ ಒಳಗಿನ ಸೃಜನಶೀಲ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು, ಆ ಒಳಧ್ವನಿಯನ್ನು ಬೇಂದ್ರೆ ಸ್ವತಃ ಹೀಗೆ ಗುರುತಿಸಿದ್ದರು ಎನ್ನುವುದು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಸಂಗತಿ.

ಬೇಂದ್ರೆಯವರು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ನವೋದಯ ಯುಗದ ಪ್ರಮುಖ ಕಂಬಗಳಲ್ಲೊಬ್ಬರು. ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ, ಕುವೆಂಪು, ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊಸ ರೂಪ ಕೊಟ್ಟ ತಲೆಮಾರಿನ ಭಾಗ ಇವರು. ಕನ್ನಡ ಜನ ಇವರನ್ನು “ವರಕವಿ” ಎಂದು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಉಡುಪಿಯ ಅದಮಾರು ಮಠವು ಇವರಿಗೆ “ಕವಿಕುಲ ತಿಲಕ” ಎಂಬ ಗೌರವ ನೀಡಿತು. ೧೯೬೪ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ “ನಾಕು ತಂತಿ” ಕವನ ಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ೧೯೭೩ರಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಬೇಂದ್ರೆಯವರಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲೇ ೧೯೫೮ರಲ್ಲಿ “ಅರಳು ಮರಳು” ಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೧೯೬೮ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳೂ ಇವರಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದವು. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಬೇಂದ್ರೆ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಕನ್ನಡ ಲಾವಣ್ಯ ಕಾವ್ಯದ ಪರ್ಯಾಯ ಪದವೇ ಆಗಿಬಿಟ್ಟಿತು.

ಜನನ, ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ

ಬೇಂದ್ರೆಯವರು ೧೮೯೬ ಜನವರಿ ೩೧ರಂದು ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಧಾರವಾಡ ಬಾಂಬೆ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಗೆ ಸೇರಿದ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಇವರ ಮನೆಮಾತು ಮರಾಠಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಧಾರವಾಡದ ನೆಲ-ಜಲ ಇವರಿಗೆ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಕಲಿಸಿತು, ಮುಂದೆ ಅದೇ ಭಾಷೆಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕವಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಸಿತು ಎನ್ನುವುದು ವಿಶೇಷ.

ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಕುಟುಂಬ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಬಡತನದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ವಿದ್ಯೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಿತ್ತು. ಅಪ್ಪ ರಾಮಚಂದ್ರ ಬೇಂದ್ರೆ ಮತ್ತು ಅಜ್ಜ ಇಬ್ಬರೂ ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿದ್ದರು. ಬೇಂದ್ರೆ ಇನ್ನೂ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷದ ಬಾಲಕನಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ, ೧೯೦೮ರಲ್ಲಿ, ಅಪ್ಪನನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ಇದು ಕುಟುಂಬದ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಆಘಾತ ಉಂಟುಮಾಡಿತ್ತು. ಆದರೆ ಸಂಸ್ಕೃತ-ಮರಾಠಿ-ಕನ್ನಡ ಮೂರೂ ಭಾಷೆಗಳ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಕೀರ್ತನೆಗಳು, ಜಾನಪದ ಆಚರಣೆಗಳ ನಡುವೆ ಬೆಳೆದ ಬಾಲ್ಯ ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯದ ಬೀಜ ಬಿತ್ತಿತ್ತು. ಮುಂದೆ ಇದೇ ಬಹುಭಾಷಿಕ, ಬಹುಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಅವರ ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಆಳ ಮತ್ತು ಅಗಲ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು.

ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿ

ಬೇಂದ್ರೆಯವರು ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿಯೇ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಗಿಸಿ, ೧೯೧೩ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಶನ್ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ಮುಂದಿನ ಓದಿಗಾಗಿ ಪುಣೆಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಫರ್ಗ್ಯುಸನ್ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ತೆರಳಿದ ಬೇಂದ್ರೆ ಬಿ.ಎ. ಪದವಿ ಗಳಿಸಿದರು. ಸುಮಾರು ಎರಡು ದಶಕಗಳ ನಂತರ, ೧೯೩೫ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಎಂ.ಎ. ಪದವಿಯನ್ನೂ ಪಡೆದರು.

ವೃತ್ತಿಜೀವನ ಆರಂಭವಾದದ್ದು ಶಿಕ್ಷಕ ವೃತ್ತಿಯಿಂದ. ೧೯೧೮ರಿಂದ ೧೯೩೨ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಧಾರವಾಡದ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಹಾಗೂ ಧಾರವಾಡ, ಗದಗ, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಗಳ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಕೂಲುಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಠ ಮಾಡಿದರು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬೇಂದ್ರೆ ತಮ್ಮ ಬರವಣಿಗೆಯ ಮೂಲಕವೂ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದ ಕೋಪಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗಿದ್ದರು ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆಯ ಕೆಲವು ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಮುಂದೆ ೧೯೪೪ರಿಂದ ೧೯೫೬ರ ತನಕ ಸೊಲ್ಲಾಪುರದ ಡಿ.ಎ.ವಿ. ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಇದಾದ ಮೇಲೆ ೧೯೫೬ರಲ್ಲಿ ಧಾರವಾಡ ಆಕಾಶವಾಣಿ (ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೋ) ಕೇಂದ್ರದ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿಯೂ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಶಿಕ್ಷಕ, ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ, ಪತ್ರಿಕಾ ಸಂಪಾದಕ – ಹೀಗೆ ಹಲವು ಪಾತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಬೇಂದ್ರೆ ತಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನು ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಿಕ್ಷಣ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟಿದ್ದರು.

ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವಗಳು

ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಕಾವ್ಯಪ್ರವೇಶ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಆಯಿತು ಎಂದರೆ ತಪ್ಪಾಗಲಾರದು. ಮನೆಯ ಕೀರ್ತನ ಪರಂಪರೆ, ಜಾನಪದ ಹಾಡುಗಳು, ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಲಯ – ಇವೆಲ್ಲ ಅವರ ಕಾವ್ಯಭಾಷೆಯ ತಳಹದಿಯಾದವು. ತಮ್ಮ ಕವಿತೆಗಳಿಗೆ “ಅಂಬಿಕಾತನಯದತ್ತ” ಎಂಬ ಹೆಸರು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡದ್ದರ ಹಿಂದೆಯೂ ಆಳವಾದ ಅರ್ಥವಿದೆ – ತಾಯಿ ಅಂಬಿಕೆಯ ಮಗ, ದತ್ತಾತ್ರೇಯನ ಅವತಾರ ಎಂಬ ಭಾವ ಅದರಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದೆ.

ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಬೇಂದ್ರೆ ಮತ್ತು ಗೆಳೆಯರು ಸೇರಿ “ಗೆಳೆಯರ ಗುಂಪು” ಎಂಬ ಸಾಹಿತ್ಯ-ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಅಧ್ಯಯನ ವಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಈ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದ ಹಲವರು ಮುಂದೆ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಹೆಸರುಗಳಾಗಿ ಬೆಳೆದರು. ಇದು ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ಎಂದರೆ ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿಯಲ್ಲ.

ಪ್ರಭಾವದ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಕವಿ ಕೀಟ್ಸ್ ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಮೆಚ್ಚಿನ ಕವಿಗಳಲ್ಲೊಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಮರಾಠಿ ಕವಿ ಕೇಶವಸುತ ಮತ್ತು ಗೋವಿಂದಾಗ್ರಜರ ಕಾವ್ಯದ ಸುಗಂಧವೂ ಅವರ ಕೆಲ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಸುಳಿದಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಕರು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಬೇಂದ್ರೆಯವರೇ ಒಮ್ಮೆ ಹೇಳಿದಂತೆ, ಒಂದು ಕವಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ಇರುವುದು ಬೇರೆಯವರ ಶೈಲಿಯ ಅನುಕರಣೆಯಲ್ಲಲ್ಲ, ತನ್ನ ಸ್ವಂತಿಕೆಯಲ್ಲಿ. ಅದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ ಎಂಬಂತೆ ೧೯೨೨ರಲ್ಲಿ ಬಂದ “ಕೃಷ್ಣಕುಮಾರಿ” ಎಂಬ ದೀರ್ಘ ಕಾವ್ಯ ಅವರ ಆರಂಭಿಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಆದರೆ ೧೯೩೨ರಲ್ಲಿ ಬಂದ “ಗರಿ” ಸಂಕಲನ ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಕಾವ್ಯಜೀವನದ ತಿರುವು ಎನ್ನಬಹುದು. ಇದರಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಧಾರವಾಡ ಆಡುಭಾಷೆಯ ಲಾಲಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಮೊದಮೊದಲು ಒಗ್ಗಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟ ಕೆಲ ವಿಮರ್ಶಕರೂ ಸಹ, ಮುಂದೆ ಇದರ ಕಾವ್ಯಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಮುಕ್ತಕಂಠದಿಂದ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು.

ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯಶೈಲಿ

“ಗರಿ” ಸಂಕಲನದ ನಂತರ ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಕಾವ್ಯ ಒಂದು ಪ್ರವಾಹದಂತೆ ಹೊರಬಂದಿತು. “ಮೂರ್ತಿ ಮತ್ತು ಕಾಮಕಸ್ತೂರಿ” (೧೯೩೪), “ಸಖಿಗೀತ” (೧೯೩೭), “ಉಯ್ಯಾಲೆ” (೧೯೩೮), “ನಾದಲೀಲೆ” (೧೯೩೮) – ಒಂದರ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಸಂಕಲನಗಳು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕವನ್ನು ಬೆರಗುಗೊಳಿಸಿದವು. ಇದರ ಜೊತೆ “ಮೇಘದೂತ” (೧೯೪೩ರ ಕಾಲಿದಾಸ ಭಾಷಾಂತರ), “ಗಂಗಾವತರಣ” (೧೯೫೧), “ಅರಳು ಮರಳು” (೧೯೫೭), ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಪೀಠ ತಂದುಕೊಟ್ಟ “ನಾಕು ತಂತಿ” (೧೯೬೪) ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಪ್ರೌಢಾವಸ್ಥೆಯ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಆಮೇಲೆ “ಶ್ರೀಮಾತಾ” (೧೯೬೮), “ಇದು ನಭೋವಾಣಿ” (೧೯೭೦), “ಮತ್ತೆ ಶ್ರಾವಣ ಬಂತು” (೧೯೭೩), “ಚತುರೋಕ್ತಿ” (೧೯೭೮) ಮುಂತಾದ ಸಂಕಲನಗಳೂ ಬಂದವು. ಒಟ್ಟಾರೆ ಇಪ್ಪತ್ತಾರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳನ್ನು ಬೇಂದ್ರೆ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಜೊತೆ “ಹುಚ್ಚಾಟಗಳು” ಮತ್ತು “ಹೊಸ ಸಂಸಾರ ಮತ್ತು ಇತರ ಏಕಾಂಕಗಳು” ಎಂಬ ನಾಟಕ ಸಂಕಲನಗಳು, “ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶೆ”, “ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ನಾಯಕರತ್ನಗಳು” ಮುಂತಾದ ವಿಮರ್ಶಾ ಕೃತಿಗಳೂ ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಬಹುಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿ.

ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಕಾವ್ಯಶೈಲಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡುವಾಗ ಮೊದಲು ನೆನಪಾಗುವುದು ಅವರ ಪದಗಳ ನಾದಮಯತೆ. ಪ್ರತಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲೂ ಲಯ, ಪ್ರಾಸ, ಅನುಪ್ರಾಸಗಳ ಚಮತ್ಕಾರ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ – ಎಷ್ಟೋ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಬರೀ ಓದುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹಾಡುವುದೇ ಹೆಚ್ಚು ಸಹಜ ಎನಿಸುತ್ತದೆ. “ಕುಣಿಯೋಣು ಬಾರಾ” ಎಂಬ ಜನಪ್ರಿಯ ಗೀತೆ ಇದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಒಳ್ಳೆ ಉದಾಹರಣೆ – ಇದು ಇಂದಿಗೂ ಶಾಲಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ, ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೊತೆ ಬೇಂದ್ರೆ ಧಾರವಾಡ ಆಡುಭಾಷೆಯನ್ನು ಎಷ್ಟು ಸಹಜವಾಗಿ, ಎಷ್ಟು ಗೌರವದಿಂದ ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ತಂದರೆಂದರೆ, ಗ್ರಂಥಭಾಷೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ಇದು ಹೊಸ ಉಸಿರು ತುಂಬಿತು.

ಕಾವ್ಯದ ವಿಷಯ ವೈವಿಧ್ಯವೂ ಗಮನಾರ್ಹ. ಪ್ರಕೃತಿ, ಪ್ರೇಮ, ದೇಶಭಕ್ತಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಗೃತಿ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಚಿಂತನೆ – ಎಲ್ಲವೂ ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿವೆ. “ನಾಕು ತಂತಿ” ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ಬದುಕಿನ ನಾಲ್ಕು ಎಳೆಗಳ ನಡುವಿನ – ಆತ್ಮ, ಇತರರು, ದೇಹ, ಮತ್ತು ಘಟನೆ – ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯದ ತಂತಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ ರೀತಿ ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ತಾತ್ವಿಕ ಆಳವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಜೀವನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೇಂದ್ರೆ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಡೆಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡು, “ವಿಶ್ವಧಾರಣಸೂತ್ರ” ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನವನ್ನೇ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಮೂಲಕ ಗ್ರಹಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನೂ ಮಾಡಿದ್ದರು – ಇದು ಅವರ ಜಿಜ್ಞಾಸುಪ್ರಜ್ಞೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿ.

ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ

ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಕೊಡುಗೆ ಎಂದರೆ, ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಗ್ರಾಂಥಿಕ ಚೌಕಟ್ಟಿನಿಂದ ಬಿಡಿಸಿ, ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಆಡುಭಾಷೆಗೆ, ಜಾನಪದ ಲಯಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರ ತಂದದ್ದು. ಧಾರವಾಡ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಗೌರವ ತಂದುಕೊಟ್ಟ ಮೊದಲಿಗರಲ್ಲಿ ಬೇಂದ್ರೆ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ವಚನ, ಕೀರ್ತನ ಪರಂಪರೆಯ ಜೊತೆ ಆಧುನಿಕ ಸಂವೇದನೆಯ ಸಂಗಮ ಮಾಡಿಸಿ, ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯಕ್ಕೊಂದು ಹೊಸ ದಿಕ್ಕು ತೋರಿಸಿದ್ದು ಇವರ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ.

“ಗೆಳೆಯರ ಗುಂಪು” ಮೂಲಕ ಬೇಂದ್ರೆ ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನೇ ಬೆಳೆಸಿದರು. “ಜೀವನ”, “ಜಯಕರ್ನಾಟಕ”, “ವಾಗ್ಭೂಷಣ”, “ಸ್ವಧರ್ಮ” ಮುಂತಾದ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿಯೂ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿ, ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಕ್ಕೂ ತಮ್ಮ ಕೊಡುಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ೧೯೪೩ರಲ್ಲಿ ಶಿವಮೊಗ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೨೭ನೇ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನೂ ಬೇಂದ್ರೆ ವಹಿಸಿದ್ದರು.

ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಹಲವು ಕವಿತೆಗಳು ಮರಾಠಿ, ಹಿಂದಿ, ಸಂಸ್ಕೃತ, ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಗಳಿಗೂ ಅನುವಾದಗೊಂಡಿವೆ. ೧೯೬೬ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ೧೯೬೮ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಇವರಿಗೆ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದವು. ೧೯೭೨ರಲ್ಲಿ ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡ್ ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯದ ಮೇಲೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರವೊಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಎಂಬುದು ಇವರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವಕ್ಕೆ ಇನ್ನೊಂದು ಸಾಕ್ಷಿ.

ಇಂದಿಗೂ ಶಾಲಾ-ಕಾಲೇಜು ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಕವಿತೆಗಳು ಕಲಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿವೆ, ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಲ್ಪಡುತ್ತಿವೆ, ಸಂಶೋಧಕರಿಂದ ಅಧ್ಯಯನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ೧೯೮೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೬ರಂದು ಈ ಲೋಕ ತ್ಯಜಿಸಿದರೂ, ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಕಾವ್ಯ ಕನ್ನಡಿಗರ ನಾಲಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಇಂದಿಗೂ ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ. ಧಾರವಾಡದ ಆಡುಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಆಡಿಸಿದ ಪದಗಳ ಲಾವಣ್ಯ, ಅವರು ಕಂಡ ಜೀವನ ದರ್ಶನ ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಗೂ ಕಾವ್ಯದ ದಿಕ್ಸೂಚಿಯಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಾತಿಲ್ಲ.

ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಕುವೆಂಪು ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ | ಕುವೆಂಪು ಕೃತಿಗಳು, ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಮಾನವ ತತ್ವ

ಆದಿಕವಿ ಪಂಪ